مقدمه:

فن بیان فقط یک مهارت فردی نیست؛بستری است که برای رشد نیاز به خاک حاصلخیز دارد.بسیاری از افراد استعداد یا انگیزه لازم برای خوب صحبت کردن را دارند،اما درمحیطی قرار دارندکه این توانایی رشد نمی کند.به این مانع نادیدنی اما موثر،شکاف محیطی در فن بیان می گوییم.

شکاف محیطی چیست؟

شکاف محیطی به شرایط بیرونی و فضای اجتماعی اشاره دارد که باعث محدودشدن رشد مهارتهای گفتاری و بیانی فرد می شود.این شکاف می تواند در خانواده،مدرسه،محل کار یا جامعه رخ دهد.

مصداق های رایج شکاف محیطی در فن بیان:

•  محیط خانواده ای که صحبت را سرکوب می کند:در خانواده هایی که والدین زیاد پرحرف هستند یا به کودک اجازه ابراز نظر داده نمی شود،حس بیان گری در فرد سرکوب می شود.
•  مدارس سنتی و یک طرفه:اموز ش هایی که فقط از معلم به شاگرد منتقل می شود و گفت و گوی دوطرفه در ان جایی ندارد،باعث خاموش شدن صدای دانش اموزان می شود.
•  فرهنگ قضاوت و تمسخر:محیط هایی که افراد را به خاطر لهجه،صدای بلند،یا اشتباهات کلا می شان تمسخر می کنند،مانع تمرین و رشد بیان می شوند.
•  نبود فضای تمرین و اجرا:وقتی فرصتی برای سخنرانی ،گفتگو،ایفای نقش یا حتی ابراز نظردر جلسات نیست،افراد اعتماد بنفس بیانی خود را از دست می دهند.

پیامدهای شکاف محیطی در فن بیان:

• اضطراب هنگام صحبت در جمع

• کاهش اعتماد به نفس در ارتباطات اجتماعی

• فرصت سوزی در کار و تحصیل به دلیل ناتوانی در ارائه یا دفاع از ایده ها

• رشد شکاف مهارتی نسبت به همسالان در جوامع بازتر

چطور شکاف محیطی را کاهش دهیم؟

• ایجاد فضاهای امن گفتگو:مثلا در خانواده،زمانی مشخص برای ((صحبت ازاد)) همه اعضا در نظربه گیرید.

• تشویق به بیان بدون قضاوت :در مدارس و محل کار،اشتباهات گفتاری را با نگاه حمایتی ببینید،نه تنبیهی.

• اموزش به اطرافیان:گاهی لازم است پدر یا مادر یا مدیران اموزش ببینند که چگونه محیطی برای رشد فن بیان ایجاد کنند.

• ایجاد فرصت برای اجرا:مثلا جلسات هفتگی گفت و گو،کلاس های فن بیان،یا مسابقات سخنرانی می توانند این فضا را فراهم کنند.